Amazon MP3 Clips

Jumat, 04 November 2016

  A. MACA TÉKS NOVEL
Judul: Baruang Ka Nu Ngarora
Basa: Sunda
Pangarang: D.K. Ardiwinata
Penerbit: Kiblat Buku Utama
Taun: Fébruari 2013 (Cétakan ke-2)
Kandel: 107 halaman

BARUANG KANU NGARORA

Baruang Ka Nu Ngarora nyaritakeun kahirupan rumaja dina mangsa taun 1914-an. Kocapkeun kahirupan jaman harita masih kuat nyepeng adat istiadat masarakat Sunda jaman baheula, anu masih katalikung ku panjajah Walanda.

Kacaritakeun rumaja ngarana Ujang Kusén, anak Haji Samsudina ngalamar Nyi Rapi’ah, anak Haji Abdul Raup. Gancangna carita éta lamaran téh ditarima. Saméméh lumangsungna kawinan ternyata aya anak saurang Demang ngaranna Aom Kusman, ogé miharep ka Nyi Rapi’ah. Éta hal téh nimbulkeun gejolak hate nepi ka Nyi Rapi’ah mimiti bimbang. Dina hiji wangkongan kocapkeun Nyi Dampi kapaPancénan gawe ku Aom Kusman pikeun ngadeukeutan Nyi Rapi’ah.
Barang bréh Nyi Dampi nénjo Nyi Rapi’ah datang ka bengong, bet jadi geulis kabina-bina. Bijil cahaya meni mancur. Turug-turug geus lila teu papanggih. Baréto mah can bisa ngomé manéh . Ngomong dina jero hatena, “Nya meureun Aom Kusman mani kokolopokan palay ka Nyi Rapiah, da sakieu geulisna.”
Cék Nyi Rapi’ah, “Calik Embi! Nyandak naon éta téh?”
Walon Nyi Dampi, “Rupi-rupi baé, Lis, aya sinjang, aya kekemben.”
 “Cing ninggalan. Ieu bogoh samping kebat. Sabaraha pangaosna?”
            “Éta mah teu kirang deui Rp.25, mésérna ogé Rp.22,5.”
            “Beu naha mahal-mahal teuing? Teu kenging Rp.15.?
            “Teu kenging, Lis, mésérna ogé tebih kénéh. Sareng ieu embi ngabantun lélépan lucu pisan pantes dianggo ku Elis. Geura anggo dina jariji.”
            “Tuluy, ninggang kana réma anu sakitu manisna. Geura tingali éta berlianna mani enyut, cahayana kuwung-kuwungan. Mirah delima anu di tengah sakitu lucuna, manis siga amis, kulit konéng kasipuh ku watang emas, mani ngagempur.”
Cék Nyi Rapi’ah, “Edas, Embi mah ku tiasa mapantes téh. Sabaraha ieu téh pangaosna?”
 “Ari pangaosna mah Rp.25, dan berlianna enya ogé lalembut, tapi aralus, teu aya nu paut; mirah delimana ogé bangsana saé.”
 “Ah mahal teuing, Embi, teu gaduh artosna; ongkoh ari ali mah goréng-goréng ogé, geus gaduh. Ngan éta baé samping, kuring meuli hiji, lamun dipaparinkeun Rp.20.”
            “Montong digaleuh kumaha? Méré?”
            “Enya ngahaturanan.”
“Ah, Embi mah sok ngabobodo, kawas ka budak.”
 “Ih, sanés kitu, ari sayaktosna mah  Embi téh jaba rék dagang bari ngemban dawuhan Aom Kusman ka Nyai, saurna palay wawuh. Upami Nyai keresa wawawuhan sareng anjeunna, mangga éta lélépén ngahaturanan. Da saenyana mah éta téh kagunganana, lain dagangan.”
Nyi Rapi’ah sajongjonan mah ngahuleng baé, teu ngajawab. Geus kitu pok ngomong, “Saha Embi ari Aom Kusman téh?”.
            “Ah Nyai mah mamamdaluan, piraku teu uninga, kapan putrana Juragan Demang.”
            “His, Kuring mah daék lolong teu acan tepang. Ari jenenganana mah nya sok nguping baé.”
            “Naha da itu mah uningaeun ka Nyai.”
            “Pantes baé, da pameget mah sok anclongan.”
Ti dinya kusiwel Nyi Dampi nyokot potrét Aom Kusman tina pésak baju kutang; sor disodorkeun ka Nyi Rapi’ah, bari luak liuk ka tukang, bisi aya nu ngawaskeun. Ku Nyi Rapi’ah ditampanan bari imut, tuluy diilikan didangdak déngdék. Ngomong jero atina “Emh, sok komo teuing buktina, potretna sakieu kasepna, surup jadi putra menak. Nya ieu lalaki nu matak ngagegelokeun awewe téh.” Pikir Nyi Rapi’ah mimiti gedag rék kabengbat ku nu kasep.
Ceuk Nyi Dampi, “Kumaha, Lis, cocog?” Nyi Rapi’ah seuri bari nyodorkeun deui potrét ka Nyi Dampi.
            “Kumaha, Lis kinten-kintenna?”
 “Emh, Embi lain bangbang lain pacing, lain campaka kuduna.”
Nyi Dampi seuri bari nungkupan sungut, sarta tuluy ngomong, “Wah, Elis, na kudu kumaha? Rasa Embi mah geus aduna pisan, nu geulis ka nu kasep.”
“Ih lain ki kituna Embi, ngan kitu waé, Embi langkung uninga, kapan kuring rék lakian.
             Pisakumahaeun temen sepuh-sepuh, lamun kuring aya lampah nu teu pantes. Bongan teu tibareto, da ku abah ogé moal burung dihaturkeun, lamun enyaan mah. Ngan éta ari menak ka somah téh sok nyecepo, ngarurujit. Ayeuna mah  lajeungkeun baé, sugan jaga di ahérat tepang sukma padasukma. Ari ieu lelepan lain teu nuhun, ngan kuring risi bisi kauninga ku sepuh sae haturkeun deui baé.
Sabot keur kitu jebul Nyi Haji Abdul Rauf, nyampeurkeun ka pangkéng. Nyi dampi pahibut nyumputkeun potret, sieuneun kaperego ku Nyi Haji. Cek Nyi Haji, “Naon nu rék dibeuli téh, Nyai?”
            “Omong Nyi  Dampi, “Ieu putra téh palay sinjang,pangaosna Rp.20.
 “Pek baé deui.”
Samping dicokot ku Nyi Rapi’ah, tuluy dibayar ka Nyi Haji, indungna Nyi Rapi’ah. Kontan. Nyi Dampi amit, tuluy balik gura-gitu, lantaran atoh dumeh nampa ladang samping, batina gede.
Kocapkeun waé Nyi Rapi’ah resmi jadi istrina Ujang Kusen, tapi dina kaayan kitu Nyi Rapi’ah masih sering digoda ku Aom Kusman nu sok sering ngahaja ngaliwat ka hareupeun imah Nyi Rapi’ah. Hal ieu ngalantarankeun paraseana éta kulawarga. Ahirna Ujang Kusen mawa pamajikanana  ka tempat nu jauh di kampung pikeun ngahindar ti godaan Aom Kusman.
Di tempat Anyar,  Ujang Kusen rajin nyiar kipayah sedengkeun Nyi Rapi’ah nu sering ditingalkeun nyorangan ngarasa teu betah. Komo deui ti leuleutik manéhna teu biasa hirup susah sok inget waé ka imah kolotna. Ahirna basa datang hiji utusan Aom Kusman, Nyi Rapi’ah daek baé diajak kabur pikeun cicing di pembantuna/anak buahna Aom Kusman. Aom Kusman jeung Nyi Rapi’ah sapuk pikeun kawin sanggeus Nyi Rapi’ah dipirak ku salakina.

Ujang Kusén kagét kacida basa nyaho yén pamajikanana balik ka kota. Komo basa meunang perlakuan nu teu pikangeunaheun ti pamajikan jeung mitohna. Pikeun ngalampiaskeun kambekna, Manéhna loba ngalakukeun pagawéan nirca diantarana, judi jeung maen awéwé. Tapi tetep teu nyereykeun pamajikanana, sangkan Nyi Rapi’ah teu bisa kawin jeung nu séjén. Tapi ahirna teu boga daya lantaran dipaksa ku kakawasaan Aom Kusman ti pihak Kulawarga pejabat salian ti éta dipaksa ku bapana pikeun mirak pamajikanana.

Aom Kusman jeung Nyi Rapi’ah ahirnya kawin. Tapi maranéhna teu disatujuan ku kulawarga Aom Kusman, sabab Nyi Rapi’ah dianggap teu sadarajat, sok sanajan anak jalma beunghar. Aom Kusman satuluyna dikawinkeun jeung Agan Sariningrat, anak saurang Wadana. Aom Kusman resepeun pisan ka Agan Sariningrat, nepika Nyi Rapi’ah kudu réla dimadu.

Kocapkeun Ujang Kusén, sangeusna pipisahan jeung Nyi Rafiaah jadi mindeng gunti-ganti pamajikan. Tapi taya hiji ogé nu bisa ngabahagiakeun kahirupanana lantaran inget waé ka Nyi Rapi’ah. Kalakuanana beuki lila beuki goreng baé harta bandana beak teu puguh pake ka awewe nepi ka antukna diusir ku kolotna. 

Hiji mangsa Ujang Kusén maling duit di imah Bapana nu loba pisan pikeun bekel hirupna. Haji Samsudin kacida pisan ambekna sanggeus nyaho kalakuan Ujang Kusén. Saterusna Bapana ngadukeun Ujang Kusén ka Pihak berwajib kalawan cara nyebutkeun yén harta nu dipaling ku ujang Kusen téh milik minantuna. Alhasil Ujang Kusén diadili terus dihukum. Ahirnya Ujang Kusén di penjara kudu ngalaman dibuang sagala. Tapi lila-lila mah Haji Samsudin karunyaeun ahirnya ngarasa kaduhung.

Karasa teu adil ku Ujang Kusen. Ieu hal téh ngagambarkeun kumaha kaayaan atawa gambaran hirup dina jaman féodal, jalma biasa siga Ujang Kusén jeung Nyi Rapi’ah teu bisa bisa walakaya nyanghareupan jalma golongan luhur/kaum ménak.

B. NARJAMAHKEUN TÉKS NOVEL
Pancén 1 (Individu)
Pék tarjamahkeun éta novel di luhur téh kana basa Indonésia
Lembar gawé:
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
Pancén 2 (Individu)
Jawab pananya di handap luyu jeung eusi novel di luhur!
1.      Cing naon téma novel di luhur téh?
.............................................................................................................................................
2.      Naon pangna Aom Kusman nepi ka bogoh ka Nyi Rafi’ah téh?
.............................................................................................................................................
3.      Saha nu jadi panglayar Aom Kusman téh jeung naon pagaweanana?
.............................................................................................................................................
4.      Kumaha cara promosina Aom Kusman ka Nyi Rafi’ah?
.............................................................................................................................................
5.      Sebutkeun judul buku, halaman buku, penerbit buku, Penulis jeung taun terbit novel di luhur!
.........................................................................................................................................................................................................................................................................................
6.      Naon alesan Nyi Rafi’ah nolak perkenalan ti Aom Kusman?
.............................................................................................................................................
7.      Sebutkeun ahir éta carita téh Happy énding atawa Sad énding! Bere alesan!
.............................................................................................................................................
8.      Saha kabogoh Ny Rafi’ah jeung naon pagawéanana?
.............................................................................................................................................
9.      Di mana waé latar tempat kajadian éta novel téh?
.............................................................................................................................................
10.  Pesan moral naon nu hayang ditepikeun ku pangarang ngaliwatan éta novel!
.............................................................................................................................................

Tidak ada komentar:

Poskan Komentar